Vliegend Paard / theater & trauma

‘Fight, Flight or Freeze’ dance of the Warriors

Een dans-theatervoorstelling met live muziek.
Performer: Anne de Vilder
Performance en muzikale ondersteuning: Huub Mul en Guido van der Meer


Deze voorstelling gaat over PTSS verlevingsmechanismen.
Aan de hand van haar eigen ervaring laat Anne de Vilder zien wat voor een impactoverlevingsmechanismen hebben. Voorbeelden van overlevingsmechanismen zijn vechten, vluchten, bevriezen en aanpassen, die zich in deze voorstelling voortdurend afwisselen en op allerlei manieren (als personages) reageren en manifesteren in verschillende situaties. Wanneer een traumatische gebeurtenis uit het verleden niet opgelost wordt, veroorzaakt dit trauma symptomen en het daarbij behorende overlevingsmechanisme. Wat je eerst nodig had om te overleven, keert zich later tegen je. Het gaat je leven beheersen en je komt er niet meer uit. Anne is beeldend kunstenaar en theatermaker. Anne wil vooral meegeven dat je trauma kunt transformeren in een kracht waarmee je jezelf en anderen kunt helpen.

Er zijn 5 instinctieve reacties op gevaar
De overlevingsstrategieën bij een traumatische gebeurtenis zijn:

  • Fight /Vechten
  • Flight/Vluchten
  • Freeze/ Bevriezen
  • Submit/Onderwerpen/ aanpassen
  • Cry for help/ Om hulp vragen

Begin 2017 werd de diagnose PTSS bij Anne de Vilder gesteld (Post Traumatische Stress Stoornis), ontstaan door trauma in haar jeugd. Van af de diagnose is ze haar proces in tekeningen, schilderijen, foto’s, op film en audio gaan vastleggen, zoals de tekeningen en schilderijen die ze maakte van de beelden die naar boven kwamen tijdens de EMDR-therapie.

Wanneer een traumatische gebeurtenis uit het verleden niet opgelost wordt veroorzaakt dit trauma symptomen (o.a. flashbacks, verslavingen, verzet, vermijding, ontkenning, schaamte, schuldgevoel…) Anne onderzocht het trauma en het daarbij behorende overlevingsmechanisme. Tijdens dit proces van verdieping kreeg het overlevingsmechanisme vorm.

Zo ontstonden er zelfbedachte mythologische figuren, archetypen/dienaren,
eerst in tekeningen en verhalen (Zoals bijvoorbeeld takkewijf en scissor sister). Vervolgens heeft zij de figuren gefilmd en gefotografeerd in performances, waarin zij transformeerde in verschillende figuren in de daarbij behorende kostuums.

Door dit proces van het onderzoek vast te leggen en de transformatie tot deze figuren een podium te geven, kon zij uiteindelijk haar dienaren, met het daar aangekoppelde overlevingsmechanisme, loslaten en afscheid nemen… met een diepe buiging.


IN DEZE VOORSTELLING LAAT IK U KENNISMAKEN MET ENKELE VAN MIJN DIENAREN

En een recensie van Rosa Manus, Leiden 2 december 2025:
 
‘We zijn diep geraakt door de voorstelling van Het Vliegend Paard. Anne, Guido en Huub wisten ons mee te nemen in de belevingswereld van iemand met PTSS, op een manier die zowel confronterend als verhelderend was. Voor wie hier zelf niet mee te maken heeft, opent het verhaal van Anne een waardevolle deur naar meer begrip en bewustzijn. Het liet ons voelen hoe complex de verschillende fases en emoties kunnen zijn. We hebben veel respect voor de moed en openheid waarmee Anne dit deelt, en voor de impact die zij daarmee maakt.”
 
Nogmaals reuze bedankt. We houden het in gedachten voor andere momenten!

Vliegend Paard speelde deze voorstelling op 2 december 2025 tijdens de themamiddag ‘Wat zou jij doen?’ in vrouwen opvang Rosa Manus in Leiden.